Miłośnicy przyrody…

 

kolorowe-brzozy-2-744x1024
„Rozwidniało się. Brzozy przy gościńcu stały już w żółtawym świetle. Wyglądały jak chłopy w podartych gaciach, które wyszły na pole wyjszczać się po nocce”. /S.Nowak „Galicyanie”/

Tną. Co popadnie. Co stoi. Co korzeniami sięga PRLu. Tną…

Na wszelki wypadek. Na zapas. Tną…

Tną. Ponad stuletnie drzewa, które jeszcze nie wpisano do rejestru drzew chronionych. Tną. Bo jak nie zetną, to je wpiszą…

Szczać na takich miłośników przyrody!

Barwienie drewna na sucho

O „sposobie barwienia dębiny drogą suchą” pisał Mieczysław Schreiber w „Przewodniku stolarskim” z 1922 roku. Barwniki zawarte w drewnie poddane działaniu par amoniaku zmieniają kolor drewna na ciemniejszy.

Metoda ta była znana od dawna. Podobno wynalezioną ją obserwując zmiany barwy drewna dębowego, z którego budowano zagrody dla koni. Generalnie drewno z upływem czasu ciemnieje. Ale drewno dębowe w końskich zagrodach nie tyle ciemniało, co zmieniało swój kolor (przecięta belka w całości była ciemna, tak jak jej zewnętrzna powierzchnia). Nie wiedziano dokładnie dlaczego tak się dzieje i czemu tylko z drewnem dębowym. Dziś już wiemy, że to dzięki amoniakowi, który ulatniał się z końskiego moczu…

Barwienie drewna na sucho w małych, amatorskich stolarniach jest jest bardzo proste. W sprzedaży jest dostępna woda amoniakalna. Przedmiot, który chcemy pociemnić należy włożyć do szczelnego pojemnika (np. wiaderko po farbie) oraz nalać trochę wody amoniakalnej. Przedmiot układamy w taki sposób, aby opary amoniaku miały dostęp z każdej strony. Ja układam przedmiot na kawałku deseczki z wkrętami. Zamknięte szczelnie wiaderko wystarczy zostawić na noc w ciepłym miejscu.

barwienie drewna misa
Misa z robinii akacjowej. Kora oraz łyko nie zostały zabarwione, gdyż nie mają garbników

Tak „pomalować” można tylko drewno bogate w garbniki, takie jak dąb, orzech czy akacja. Z moich dotychczasowych doświadczeń wynika, że w miarę jednakowo, na kolor ciemnozielony barwi się drewno akacji (a w zasadzie robinii akacjowej). Natomiast dębina raz uzyskuje kolor ciemnobrunatny a raz staje się tylko lekko ciemniejsza. Najprawdopodobniej nie w każdym rodzaju drewna dębowego występuje jednakowo duża ilość garbników.

barwienie drewna - miseczka
Miseczka z dębiny przyciemniona opisywaną metodą.

Na koniec cytat ze wspomnianego na wstępie „Przewodnika stolarskiego”:

Przy zastosowaniu tego sposobu drzewa niczem się nie zwilża a pary amoniaku przenikają je, należy się nim zawsze posługiwać ilekroć zależy nam na trwałem i pięknem pociemnieniu dębowych sprzętów. /…/ Gdy się uwzględni, że obywa się tu bez roboty, że przez działanie ulatniającego się amoniaku, ani głębokość, ani jakość drzewa się nie zmienia, ale tylko jego barwa staje się soczystą i piękniejszą, to nie będzie się używało innych zapraw do dębiny nad tę.

Barwienie drewna czas zacząć!

O innym, dawnym sposobie zmiany barwy drewna w: Farbowanie drzewa na pniu.

Dąb to dąb…

Cytaty z powieści „Galicyanie” Stanisława Aleksandra Nowaka:

miseczka-z-debiny-przed-dymieniem

„Czemu drewnianość ma być lepsza od kamienności? Bo drewno to drewno, a kamień to ino kamień. A jak drewno, to najlepiej dąb. Czemu dąb? Bo dąb to dąb. Dąb to nie płomna sośnia ani smolna jedla. Dąb to dąb. miseczka-z-debiny-spod-przed-dymieniemDębowy bal zakopany w ziemię przeleży pięć setków lat i nic – nie zgrębieje ani nie skruszy się jak kamień. A czemu nie zgrębieje ani nie skruszy się jak kamień? Bo dąb to dąb. miseczka-z-debiny-po-dymieniuDąb to nie sośniana choja. Dąb to dąb, no i nie kamień, ino drewno. A drewno to drewno”.
/Baltazy Bolków Brat – stolarz/

miseczka-z-debiny-spod

Prezentowana dębowa miseczka nie była malowana. Zmiana barwy powstała wskutek reakcji garbników zawartych w drewnie z oparami wody amoniakalnej.

Długość (cm): 25
Szerokość (cm): 14
Wysokość (cm): 7
Grubość ścianki (mm): 10-20
Wykończenie: olej duński

Dąb to dąb… 🙂

 

Inna dębowa miseczka
oraz
miseczka z dębiny

Klocki koronkarskie

12963774_10209560573841180_8413966417201076709_n (Kopiowanie)Koronka klockowa nazwę swoją wzięła od drewnianych klocków, na które nawija się nici. Klocki koronkarskie mają różny kształt. Poszczególne miejscowości, czy regiony wytworzyły własne wzory. W okolicach Krakowa wyglądają one jak na zdjęciu obok.

11064701_10206617375023049_1422430379499845822_n (Kopiowanie)Według legendy pierwszą koronkę utkał pająk na pozostawionych krosnach tkackich. Młoda tkaczka zachwycona pięknym, pajęczym wzorem chciała go odtworzyć ale niestety nitki plątały się jej w niezgrabnych palcach. Dopiero dzięki wystruganym, drewnianym patyczkom udało się „zapanować” nad nitkami.

Poniżej kilka klocków koronkarskich wykonanych dla „Koronczarek” – grupy pań odtwarzających dawne tradycje koronki nie tylko klockowej.

Klocki z drewna egzotycznego bubinga. Ciężkie. Raczej do grubej nici...
Klocki z drewna egzotycznego bubinga. Ciężkie. Raczej do grubej nici…
klocki koronkarskie
Dwa klocki dębowe i jeden bukowy.
Klocki kornkarskie
Zestaw klocków z drewna bukowego
klocki koronkarskie
Klocek z drewna śliwy ogrodowej
klocki koronkarskie
Zestaw 🙂

Świeczniki

Świeczniki zostały wykonane z różnych, dostępnych materiałów, zasadniczo przeznaczonych na opał, takich jak: śliwa, wiśnia, jabłoń, sosna, buk. Kilka egzemplarzy  zrobiono z drewna egzotycznego: merbau i bubinga.

Po wypolerowaniu przedmioty zostały pokryte warstwą politury lub olejem duńskim (pod zdjęciami są widoczne opisy).

Deski do krojenia

Deski do krojenia wykonane zostały z pnia śliwy.  Po wypolerowaniu nasączono je olejem duńskim (produkt przeznaczony do kontaktu z żywnością).

Urok drewna owocowego….. deski niby takie same, a każda inna…

Deski bukowe takiego samego kształtu:

20160705_134432 (Kopiowanie)

Deski w kształcie ryby (drewno iglaste):

20160705_134440 (Kopiowanie)

Stojak (czteropak 🙂 ) na owalne deski

Jak wykonać podobne deski do krojenia?

Miseczki

Miseczki zostały wytoczone z odpadów opałowych z drzew owocowych (wiśnia, jabłoń, śliwa). Widoczne liczne tzw. wady drewna, które  – w tym przypadku – tylko dodają uroku…