Cis – pierwsze chronione drzewo w Polsce

 

cis w BrzeguCis (Taxus)

♦ Nazwa Taxus znaczy po łacinie łuk; jest to związane z niezwykle sprężystym drewnem cisów, z którego w średniowieczu wytwarzano łuki.
♦ Z botanicznego punktu widzenia „owoce” cisa to nibyjagody czyli mięsiste utwory powstałe z pojedynczego, łuskowatego owocolistka kwiatu żeńskiego i zawierające jedno nasiono. cis nibyjagodaSłodka osnówka nasion cisa jest jedyną częścią rośliny nie zawierającą toksyn. Dzięki niej nibyjagody są chętnie zjadane przez ptaki, które w ten sposób przyczyniają się do rozsiewania nasion.

Cis pospolity (Taxus baccata)

♦ Cisy to najbardziej długowieczne drzewa Europy. Około 2000-letni cis pospolity rosnący w miejscowości Fortingall w Szkocji jest najstarszym drzewem w Europie.
♦ Także polskie najstarsze drzewo to cis pospolity; rośnie on w Henrykowie Lubańskim i liczy ok. 1270 lat.
cisCis pospolity jest najbardziej cieniolubnym rodzimym drzewem w Polsce.
♦ Cis pospolity był pierwszym w Polsce drzewem objętym ochroną prawną (dekret wydał król Władysław Jagiełło w 1423 r.).

Jeśliby kto, wszedłszy w las, drzewa które znajdują się być wielkiej ceny, jak Cis, albo im podobne, podrąbał tedy może być przez pana albo dziedzica pojman… /fragment dekretu królewskiego/

Wprawdzie nieco wcześniej król Kazimierz Wielki odpowiednimi zapisami w Statutach Wiślickich objął ochroną tzw. drzewa bartne czyli takie, w których znajdowały się pszczoły. Niemniej cis był pierwszym, z nazwy wymienionym drzewem objętym ochroną w Polsce.

cis pospolity przekrójDrewno cisa ma wąski, biały biel i piękną, błyszcząco brunatnoczerwoną twardziel. Charakteryzuje się doskonałymi parametrami: jest ciężkie i bardzo twarde, niezwykle sprężyste (dzięki temu było doskonałym materiałem do produkcji łuków), wyjątkowo trwałe zarówno w stanie suchym jak i na wolnym powietrzu, odporne na działanie grzybów i owadów, trudno łupliwe i trudno zapalne, mało kurczliwe przy zmieniającej się temperaturze i wilgotności, wolno schnące, nie pęka i nie paczy się przy wysychaniu. Mimo dużej twardości jest łatwe w obróbce (m.in. do wygładzania i polerowania). cis przekrój pnia

Z uwagi na wymienione zalety, drewno cisa jest niezwykle cenione w przemyśle, stanowi ono idealny materiał snycerski, jest też używane jako imitacja hebanu.

Wszystkie części cisa (z wyjątkiem mięsistej osnówki nasion) są trujące. Jest to związane z dużą zawartością w jego komórkach trujących związków, przede wszystkim alkaloidów z grupy taksyn. Właściwości te były wykorzystywane w średniowieczu do produkcji zatrutych strzał (jak widać militarne zastosowanie cisu nie ograniczało się do produkcji łuków 😉 ).

——

Ewa Bernard

Zestaw do ostrzenia dłut Veritas

 


Zestaw do ostrzenia dłut VeritasZestaw do ostrzenia dłut Veritas Zestaw do ostrzenia dłut Veritas

  • ZASTOSOWANIE:
    – do ostrzenia dłut płaskich, noży strugów itp.
    – można go także z powodzeniem używać do ostrzenia krótkich, nietypowych dłut japońskich
    – można go stosować z wszystkimi kamieniami w formie bloków
    – pozwala na bardzo precyzyjne ostrzenie pod kątem 15° – 54°, tylna faza 10° – 20°
  • DANE TECHNICZNE:
    – korpus wykonany z aluminium, wałek z mosiądzu
    – szerokość ostrza: 6 – 72 mm
    – maksymalna grubość ostrza: 13 mm
  • Pełna nazwa wg producenta brzmi:Veritas® Mk.II Honing Guide

Czytaj dalej Zestaw do ostrzenia dłut Veritas

Modrzew europejski

 

modrzew europejskiModrzew europejski (Larix decidua) to jeden z dwóch rodzimych gatunków modrzewia występujący w Polsce. Występuje częściej niż modrzew polski. Jest rośliną bardzo zmienną, posiadającą dużą ilość naturalnych form, różniących się głównie kwiatami żeńskimi i szyszkami. Istnieje także wiele sztucznie wyhodowanych, typowo ozdobnych odmian modrzewia europejskiego, np. pendula i repens – odmiany o powyginanych, zwisających gałęziach.

Czytaj dalej Modrzew europejski

Politurowanie drewna

politurowanie drewnaJedną z popularniejszych metod wykańczania drewna jest politurowanie czyli pokrywanie drewna spirytusowym roztworem żywic szelakowych. Ma to na celu wypełnienie porów drewna oraz nadanie ładnej, przezroczystej powłoki.

politurowanie drewnaPoliturę można wykonać samodzielnie. Niemniej do niewielkich, amatorskich zastosowań zdecydowanie lepiej kupić od razu gotowy produkt.

Politurowanie drewna polega na malowaniu, a dokładniej, nacieraniu drewna szmatką lub tamponem nasączonym politurą. Kolejne warstwy politury nakłada się co kilkadziesiąt minut. Długość przerw zależny głównie od temperatury otoczenia oraz mocy alkoholu w roztworze. Spirytus musi odparować a pozostała na drewnie warstwa szelaku, stwardnieć. Czynność należy powtórzyć, w zależności od planowanego efektu, od kilku do nawet ponad 100 razy. Wykończenie mebli czy też instrumentów muzycznych na tzw. wysoki połysk może składać się nawet ze 150 warstw politury!

Czytaj dalej Politurowanie drewna